Vận đơn vô danh là gì? So sánh với các loại vận đơn phổ biến

Vận đơn vô danh là loại vận đơn quan trọng mà doanh nghiệp, chủ hàng và đơn vị vận tải cần nắm rõ khi tham gia hoạt động xuất nhập khẩu. Trong bài viết này, WoExpress sẽ giúp bạn hiểu về khái niệm, vai trò, nội dung, trường hợp sử dụng và cách phân biệt vận đơn vô danh với các loại vận đơn phổ biến khác để áp dụng đúng trong thực tế.

DANH MỤC

Tìm hiểu về vận đơn vô danh

Hiểu đúng về vận đơn vô danh sẽ giúp bạn sử dụng loại vận đơn này hiệu quả. Hãy cùng WoExpress tìm hiểu khái niệm, vai trò và các trường hợp áp dụng.

Vận đơn vô danh là gì?

Vận đơn vô danh (To Bearer B/L hoặc Bearer B/L) là loại vận đơn không ghi rõ tên người nhận hàng trong ô Consignee, chỉ ghi “Bearer”, để trống thông tin hoặc phát hành theo lệnh nhưng không xác định người được hưởng lệnh. Trường hợp người hưởng lợi ký hậu mà không chỉ định người nhận tiếp theo thì vận đơn cũng trở thành vận đơn vô danh.

Đặc điểm của vận đơn vô danh là có thể chuyển nhượng bằng cách trao tay mà không cần thực hiện thêm thủ tục ký hậu. Người đang nắm giữ vận đơn được xem là chủ sở hữu hợp pháp và có quyền yêu cầu đơn vị vận chuyển giao hàng.

Tìm hiểu về vận đơn vô danh: Khái niệm, vai trò và cách sử dụng

Bên cạnh đó, vận đơn theo lệnh cũng có thể chuyển thành vận đơn vô danh khi người nhận hàng ký hậu ở mặt sau vận đơn nhưng không ghi rõ người được chuyển nhượng. Khi đó, bất kỳ ai xuất trình vận đơn đều có thể nhận hàng từ người vận chuyển.

Vai trò của vận đơn vô danh

Vận đơn vô danh có các chức năng quan trọng trong hoạt động vận tải và giao nhận hàng hóa, bao gồm:

Là căn cứ xác nhận hợp đồng vận chuyển đã được ký kết, đồng thời thể hiện các nội dung của hợp đồng.
Là chứng từ xác nhận quyền sở hữu đối với lô hàng được ghi trên vận đơn.
Là biên lai do người vận tải phát hành để xác nhận đã tiếp nhận hàng hóa và thực hiện vận chuyển.

Trường hợp sử dụng vận đơn vô danh

Tùy theo đặc điểm của từng giao dịch, vận đơn vô danh có thể được áp dụng trong các trường hợp sau:

Giao dịch hàng hóa có nhiều bên trung gian và cần chuyển nhượng nhanh chóng.
Chưa cần xác định cụ thể người nhận hàng tại thời điểm phát hành vận đơn.
Phù hợp với các giao dịch nội địa hoặc những giao dịch có quy mô nhỏ.

Vận đơn vô danh bao gồm những thông tin gì?

Theo Điều 160 Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015, vận đơn vô danh phải thể hiện đầy đủ các thông tin cơ bản theo quy định.

Tên và trụ sở chính của người vận chuyển.
Tên người giao hàng.
Ghi rõ vận đơn được phát hành dưới dạng vận đơn vô danh.
Tên tàu biển.
Tên hàng hóa, chủng loại, kích thước, thể tích, số lượng, trọng lượng hoặc giá trị hàng hóa (nếu cần).
Tình trạng bên ngoài hoặc bao bì của hàng hóa.
Ký mã hiệu và đặc điểm nhận biết của hàng hóa theo thông báo bằng văn bản của người giao hàng.
Giá dịch vụ vận chuyển, các khoản thu khác và phương thức thanh toán.
Nơi bốc hàng và cảng nhận hàng.
Cảng trả hàng hoặc chỉ dẫn về thời gian, địa điểm trả hàng.
Số bản vận đơn gốc đã phát hành cho người giao hàng.
Thời gian và địa điểm ký phát vận đơn.
Chữ ký của người vận chuyển, thuyền trưởng hoặc người đại diện có thẩm quyền.

Vận đơn vô danh bao gồm những thông tin gì?

Lưu ý: Vận đơn vô danh vẫn có giá trị pháp lý nếu thiếu một hoặc một số thông tin nhưng vẫn đáp ứng quy định tại Điều 148 Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015. Người vận chuyển được quyền ghi chú hoặc từ chối ghi thông tin khi có căn cứ nghi ngờ về hàng hóa hoặc nội dung khai báo của người giao hàng.

Trường hợp hàng hóa được đóng gói trước khi bàn giao, người vận chuyển có thể ghi rõ không biết nội dung bên trong. Nếu người giao hàng cố ý khai sai về chủng loại hoặc giá trị hàng hóa, người vận chuyển sẽ không phải chịu trách nhiệm bồi thường đối với các tổn thất liên quan.

Các loại vận đơn phổ biến trong vận chuyển hàng hóa

Ngoài vận đơn vô danh, trong vận tải hàng hóa còn có nhiều loại vận đơn khác được sử dụng tùy theo mục đích và hình thức vận chuyển.

Vận đơn đích danh: Ghi rõ thông tin người nhận hàng, chỉ người được chỉ định trên vận đơn mới có quyền nhận hàng. Loại vận đơn này không được chuyển nhượng trong quá trình vận chuyển.
Vận đơn theo lệnh: Được phát hành để giao hàng theo lệnh của một cá nhân hoặc tổ chức nhất định. Quyền nhận hàng có thể được chuyển giao thông qua việc ký hậu trên mặt sau của vận đơn.
Vận đơn hoàn hảo (vận đơn sạch): Được cấp khi hàng hóa và bao bì không có ghi chú bất lợi hoặc hư hỏng. Đây là loại vận đơn thể hiện hàng được tiếp nhận trong tình trạng tốt.

Các loại vận đơn phổ biến trong vận chuyển hàng hóa

Vận đơn không hoàn hảo: Được phát hành khi hàng hóa hoặc bao bì có ghi chú về tình trạng không đạt yêu cầu, chẳng hạn như rách, vỡ hoặc hư hỏng.
Vận đơn đường biển: Sử dụng cho hàng hóa vận chuyển bằng đường biển và được xem là chứng từ vận chuyển hợp lệ trong hoạt động hàng hải.
Vận đơn nội địa: Áp dụng cho hàng hóa vận chuyển bằng đường bộ hoặc đường sắt trong phạm vi đất liền, không thực hiện vận chuyển qua đường biển.
Vận đơn chở suốt: Cho phép hàng hóa được vận chuyển bằng nhiều phương thức và qua nhiều điểm trung chuyển khác nhau. Tùy điểm đến, vận đơn có thể kết hợp vận đơn nội địa hoặc vận đơn đường biển.

Ngoài các loại trên còn có vận đơn đa phương thức, vận đơn trực tiếp, vận đơn vận chuyển lên tàu, vận đơn đến chậm, vận đơn đã nhận… Mỗi loại được sử dụng cho những mục đích và yêu cầu vận chuyển khác nhau.

Phân biệt 3 loại vận đơn: Vô danh, đích danh và theo lệnh

Vận đơn vô danh, vận đơn đích danh và vận đơn theo lệnh được phân loại dựa trên khả năng lưu thông của vận đơn. Mặc dù đều có bản chất là chứng từ vận tải, mỗi loại lại có cách ghi nhận thông tin và quy định về ký hậu khác nhau.

Vận đơn vô danh (Bearer B/L)

Vận đơn vô danh không ghi tên người nhận hàng, có thể ghi “vô danh”, phát hành theo lệnh nhưng không nêu rõ theo lệnh của ai hoặc đã được ký hậu để trống mà không chỉ định người hưởng lợi tiếp theo. Vì vậy, người đang cầm vận đơn được xem là người có quyền nhận hàng.

Đặc điểm của vận đơn vô danh:

Không ghi đích danh người nhận hàng.
Dễ chuyển nhượng bằng hình thức trao tay.
Có thể được ký hậu để trống, ký hậu theo lệnh để trống hoặc ký hậu cho người cầm.
Mục Consignee có thể ghi To Bearer, To Holder hoặc để trống sau khi ký hậu.
Có thể chuyển thành vận đơn đích danh hoặc vận đơn theo lệnh thông qua thủ tục ký hậu.

Lưu ý: Nếu ô Consignee chỉ để trống ngay từ khi phát hành thì được hiểu là giao theo lệnh của người gửi hàng, không được xem là vận đơn vô danh.

Vận đơn đích danh (Straight B/L)

Vận đơn đích danh ghi rõ tên và địa chỉ người nhận hàng tại mục Consignee. Chỉ người có thông tin trùng khớp trên vận đơn mới được quyền nhận hàng.

Đặc điểm của vận đơn đích danh:

Ghi đầy đủ tên và địa chỉ người nhận hàng.
Chỉ người được chỉ định trên vận đơn mới được nhận hàng.
Không được chuyển nhượng bằng ký hậu.
Không thể chuyển thành vận đơn vô danh hoặc vận đơn theo lệnh.
Thường áp dụng cho hàng cá nhân, quà biếu, hàng triển lãm hoặc hàng hóa vận chuyển nội bộ doanh nghiệp.

Vận đơn theo lệnh (To Order B/L)

Vận đơn theo lệnh không ghi đích danh người nhận mà sử dụng cụm từ “To Order” hoặc “To Order of…”. Người chuyên chở sẽ giao hàng theo chỉ định của người có quyền trên vận đơn.

Đặc điểm của vận đơn theo lệnh:

Có thể ghi To Order, To Order of Shipper, To Order of Consignee hoặc To Order of Bank.
Là vận đơn gốc, được phép chuyển nhượng bằng ký hậu nên được sử dụng phổ biến trong mua bán quốc tế.
Có thể ký hậu theo các hình thức như ký hậu đích danh, ký hậu theo lệnh, ký hậu để trống (vô danh) hoặc ký hậu miễn truy đòi, tùy mục đích chuyển nhượng.
Việc ký hậu phải thực hiện trên bản gốc vận đơn và là căn cứ pháp lý để chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa cho người hưởng lợi tiếp theo.

Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn hiểu rõ về vận đơn vô danh và biết cách áp dụng phù hợp trong hoạt động xuất nhập khẩu. Nếu cần tư vấn về chứng từ, thủ tục hoặc dịch vụ vận chuyển hàng hóa quốc tế, WoExpress luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp với giải pháp logistics an toàn, nhanh chóng và tối ưu chi phí.

Thông tin liên hệ: